köken bilgisi

  1. Mezarkabul

    Vatan Kelimesinin Kökeni

    Arapça wṭn kökünden gelen waṭan وطن "kişinin doğduğu veya yaşadığı yer, ikametgâh, konut" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça waṭana وطن "ikamet etti, konakladı" fiilinin mastarıdır.
  2. Mezarkabul

    Parsel Kelimesinin Kökeni

    Fransızca parcel "parça" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince particella "parçacık" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince pars, part- "parça, pay, kısım, kıta" sözcüğünün küçültme hali küçültme halisidir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde prə-ti- biçiminden evrilmiştir. Bu...
  3. Mezarkabul

    Apartman Kelimesinin Kökeni

    Fransızca appartement "müstakil dairelere bölünmüş bina" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince appartimentum "bölüntü, bölümlere ayrılmış olan şey" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince appartire "ayırmak, hisselere bölmek" fiilinden +mentum sonekiyle türetilmiştir. Latince fiil...
  4. Mezarkabul

    Rektör Kelimesinin Kökeni

    Fransızca recteur "üniversite yöneticisi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince rector "rehber, kılavuz, yönetici" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince regere, rect- "doğrultmak, yönetmek" fiilinden +or sonekiyle türetilmiştir.
  5. Mezarkabul

    Kent Kelimesinin Kökeni

    Soğdca kand "şehir, kale" sözcüğünden alıntıdır. Ayrıca kend sözcüğü de aynı anlama gelmektedir. İrani kökenli sözcük TTü 20. yy'a dek "köy, kırsal yerleşim" anlamında kullanılmıştır. Anadolu'da 20. yy'dan eski olan yer adlarında daima "köy, çok küçük yerleşim, mezra" anlamında rastlanır. Dil...
  6. Mezarkabul

    Selam Kelimesinin Kökeni

    Arapça slm kökünden gelen salām سلام "1. sağ ve sağlam olma, güvende olma, barışık olma, sağlık, selamet, barış, güvenlik" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça salima "sağ ve sağlam idi" fiilinin masdarıdır. (NOT: Bu sözcük Akatça aynı anlama gelen şalāmu veya şulmu sözcüğü ile eş...
  7. Mezarkabul

    Elviye Kelimesinin Kökeni

    Arapça alwiyat ألوية "sancaklar" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça lwy kökünden gelen liwāˀ لواء "sancak" sözcüğünün çoğuludur.
  8. Mezarkabul

    Briyantin Kelimesinin Kökeni

    Fransızca brillantine "1. çok parlak bir tür ipek [esk.], 2. parlatıcı saç veya sakal yağı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca brillant "parlak, parıldayan" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Fransızca briller "parlamak" fiilinden türetilmiştir. Fransızca fiil İtalyanca aynı...
  9. Mezarkabul

    Libero Kelimesinin Kökeni

    İtalyanca libero "özgür, serbest" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Latince līber sözcüğünden evrilmiştir. İlk kez 28.03.1964'te İtalya'da oynanan Inter-Milan maçı münasebetiyle Gündüz Kılıç tarafından Türk futbol diline kazandırılan kelimedir.
  10. Mezarkabul

    Santrafor Kelimesinin Kökeni

    İngilizce centre forward "orta ileri" deyiminden alıntıdır. Santrafor hücumun ortasında yer aldığı için bu ismi almıştır.
  11. Mezarkabul

    İşmar Kelimesinin Kökeni

    Ermenice nşmar նշմար "işaret, simge, alamet" sözcüğünden alıntıdır. Ermenice sözcük Orta Farsça (Pehlevice veya Partça) aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *nişmār sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. Bu sözcük Orta Farsça (Pehlevice veya Partça) oşmūrdan, oşmār-...
  12. Mezarkabul

    Makyaj Kelimesinin Kökeni

    Fransızca maquillage "boya ve güzellik malzemeleriyle görüntüsünü değiştirme" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca maquiller "boyamak, süsleyerek değişik hale sokmak" fiilinden +age sonekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Holandaca maken "yapmak" fiilinden türetilmiştir. Holandaca fiil...
  13. Mezarkabul

    Tereyağı Kelimesinin Kökeni

    Farsça tare (taze, yaş) kökünden türetilmiştir. Eskilerde buz dolabı yokken uzun ömürlü olmadığı için taze tüketilirdi. Zeytin yağı gibi diğer yağlar uzun ömürlü idi. Onun için tereyağı ver zaman taze idi. Bunun için tereyağı ismini almıştır.
  14. Mezarkabul

    Lahmacun Kelimesinin Kökeni

    Tarihte En Eski Kaynak lahm-ı acīnli börek [ Evliya Çelebi, Seyahatname (1680 yılından önce) ] Önemli Not: Bu kaynak kayıtlara geçmiş ve bu kelimenin kullanıldığı yazılı ilk kaynaktır. Kullanımı daha öncesinde sözlü olarak veya günlük hayatta yaygın olabilir. Kelime Kökeni Arapça lḥm...
  15. Mezarkabul

    Anahtar Kelimesinin Kökeni

    Yeni Yunanca aniχtēri ανοιχτηρι "açkı, açacak" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen anoíktēr ανοίκτηρ sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca anoígō ανοίγω "açmak" fiilinden türetilmiştir. Yunanca fiil Eski Yunanca aynı anlama gelen oígō οίγω fiilinden...
  16. Mezarkabul

    Pervers Kelimesinin Kökeni

    Fransızca pervers "sapık, kuraldışı, kötü niyetli" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen perversus sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince pervertere "devirmek, altüst etmek, ihlal etmek" fiilinden türetilmiştir. Latince fiil Latince vertere, vers- "döndürmek...
  17. Mezarkabul

    Burun Kelimesinin Kökeni

    Eski Türkçe bur- "kokmak, tütmek" fiilinden +In sonekiyle türetilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe bu "buhar, koku" sözcüğünden +? sonekiyle türetilmiştir.
  18. Mezarkabul

    Baskül Kelimesinin Kökeni

    Fransızca bascule "bir eksen üzerinde oynayan çubuk, tahtırevalli, her çeşit terazi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Fransızca baculer "tepmek, tekme atmak" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Fransızca battre "dövmek" ve Fransızca cul "kıç, arka" sözcüklerinin bileşiğidir.
  19. Mezarkabul

    Şapka Kelimesinin Kökeni

    Bulgarca ve Sırpça aynı anlama gelen şapka sözcüğünden alıntıdır. Bulgarca sözcük Fransızca chapeau "başlık, şapka" sözcüğünün küçültme halisidir. Bu sözcük Geç Latince cappellus "küçük külah" sözcüğünden evrilmiştir. Geç Latince sözcük Geç Latince capa veya cappa "külah, külahlı cübbe"...
  20. Mezarkabul

    Muvahhit Kelimesinin Kökeni

    Arapça wḥd kökünden gelen muwaḥḥid موحّد "bir kılan, tevhitçi, Müslüman" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça waḥada "tek ve bir idi" fiilinin tefˁîl vezni (II) failidir.
Üst Alt